Trong số rất nhiều thuật ngữ được sử dụng trong ngành sản xuất rượu vang Pháp, một thuật ngữ thường đáng chú ý là nhãn “vieilles vignes” (những cây nho già).
Rượu vang Vielles Vignes là gì
Thuật ngữ này dịch khá trực tiếp là “nho lâu năm”, và như bạn có thể đoán, nó chỉ loại rượu được ép từ trái của những cây nho lâu năm.
Điều có lẽ ít người biết đến là tại sao các nhà sản xuất rượu vang lại chọn cách phân biệt như vậy, và tại sao họ lại bỏ công sức ghi thông tin đó lên chai rượu.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một số yếu tố làm nên sự đặc biệt của rượu vang vieilles vignes, và lý do tại sao các nhà sản xuất rượu thường ưu tiên những loại rượu này trong số các sản phẩm khác của họ.
Vòng đời của cây nho
Nhưng trước tiên, cần một chút kiến thức nền.
Sau khi trồng, cây nho thường mất khoảng 3 năm để trưởng thành, nghĩa là cho ra quả đủ số lượng và chất lượng để phù hợp với việc sản xuất rượu vang. Trong giai đoạn này, phần lớn năng lượng của cây nho được dành để phát triển hệ rễ ngầm; hệ rễ này sẽ cung cấp nước và chất dinh dưỡng cần thiết cho quả sau này.
Khoảng 25 năm tiếp theo là giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất trong vòng đời của cây nho. Khi rễ tiếp tục ăn sâu vào lòng đất, cây càng bén rễ vững chắc hơn, năng suất và chất lượng cũng tiếp tục tăng lên.
Sau khoảng 25–30 năm, cây nho bắt đầu bước vào tuổi già. Năng suất và sức sống giảm dần, nhưng hệ rễ sâu giúp những cây nho già này thường khá kháng chịu hạn hán và các tác động bất lợi khác của thời tiết.
Mặc dù không có định nghĩa pháp lý cụ thể nào về thế nào là một cây nho “già” (điều này khá ngạc nhiên khi mà Pháp rất coi trọng các quy định), nhưng ở độ tuổi từ 30 đến 40 năm, hầu hết các nhà sản xuất uy tín sẽ bắt đầu sử dụng thuật ngữ này.
Các loại rượu vang Vielles Vignes
Vậy tại sao lại có sự quan tâm đến những cây nho lâu năm?
Nếu bạn đã đọc bài viết của chúng tôi về năng suất nho, bạn sẽ biết rằng năng suất đặc biệt cao thường dẫn đến rượu vang chất lượng thấp hơn. “Những chất tốt” trong cây được phân bổ cho nhiều quả hơn, dẫn đến nhiều quả chua hơn, chưa chín, với ít hợp chất tạo màu và hương vị hơn.
Ở độ tuổi 30–40, những cây nho được chăm sóc tốt vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Hệ thống rễ phát triển mạnh mẽ giúp chúng hấp thụ dồi dào độ ẩm và chất dinh dưỡng, và tán lá xanh tươi tốt cung cấp cho chúng toàn bộ năng lượng ánh sáng mặt trời cần thiết.
Điểm khác biệt chính giữa cây nho non và cây nho già là năng suất và hệ rễ. Vì vậy, mặc dù cây nho già cho ít nho hơn, nhưng nho của chúng lại có độ phức tạp và hương vị đậm đà hơn so với những cây nho non; những phẩm chất này sau đó được truyền tải vào rượu vang thành phẩm.
Cây nho cho thu hoạch trong bao lâu?
Mặc dù có hệ rễ sâu, nhưng khi cây nho già đi, chúng thường dễ bị sâu bệnh, nấm và virus tấn công. Tuy nhiên, với điều kiện khí hậu thuận lợi, một cây nho được chăm sóc tốt có thể sống tới 120 năm.
Tuy nhiên, trong giai đoạn đó, sản lượng sẽ giảm dần. Mặc dù hoàn toàn có thể làm ra những loại rượu vang tuyệt vời từ những cây nho có tuổi đời từ 80 năm trở lên, nhưng cuối cùng vấn đề vẫn là kinh tế: đến lúc nào thì chất lượng cao hơn xứng đáng với sản lượng giảm mạnh?
Câu trả lời rất khác nhau. Hầu hết các loại rượu vang “vieilles vignes” (những cây nho già) đến từ những cây nho từ 30 đến 50 tuổi, vì sau độ tuổi này, cây nho không còn sản xuất đủ rượu để duy trì hoạt động kinh tế. Nhưng nhiều nhà sản xuất rượu vang ở Burgundy sẽ tiếp tục cho nho sản xuất lâu hơn nữa nếu chúng vẫn còn cho năng suất, và một số ít các nhà sản xuất thậm chí còn ghi rõ “très vieilles vignes”, hay “những cây nho rất già”, từ 75 tuổi trở lên.
Thực tế, không có quy tắc cứng nhắc nào cả. Mỗi cây nho sẽ khác nhau, và người sản xuất chỉ đơn giản dựa vào trực giác, kinh nghiệm và khả năng phán đoán tốt của mình để xác định khi nào cần thay thế cây.
Phần kết luận
Người quan sát tinh ý sẽ nhận thấy rằng nhiều nhà sản xuất rượu vang không sản xuất các loại rượu được dán nhãn “vieilles vignes” (những vườn nho lâu năm), và điều này phần lớn là do sở thích cá nhân của nhà sản xuất rượu.
Một số người trồng nho thích kết hợp nho từ những cây nho non và nho già để đạt được sự cân bằng. Một số khác lại hăng hái thay thế những cây nho già cỗi, đơn giản là cắt tỉa mạnh hơn để bù đắp. Và một số người thậm chí không phân biệt giữa nho già và nho non, chỉ đơn giản là thay thế những cây được cho là kém hiệu quả.
Nhưng những nhà sản xuất rượu vang Vielles Vignes thường tự hào về điều đó. Tuổi đời của cây nho không phải là yếu tố quyết định chất lượng, nhưng trong tay những nhà sản xuất rượu vang lành nghề và có uy tín, nó thường tạo ra một chai rượu có phần đặc biệt hơn so với những chai rượu làm từ nho non.
