Varietal

Rượu vang đơn giống chủ yếu được làm từ một giống nho duy nhất, với một lượng nhỏ các loại rượu khác. Thông thường, tên giống nho được ghi rõ trên nhãn rượu, làm nổi bật giống nho hơn là vùng xuất xứ. Ví dụ về rượu vang đơn giống bao gồm Cabernet Sauvignon, Merlot và Chardonnay, mỗi loại đều mang đến hương vị và mùi thơm riêng biệt.

1 Thuật ngữ “varietal” có nghĩa là gì ?

Rượu vang được phân loại là rượu vang đơn giống (varietal) hoặc rượu vang pha trộn (blended). Mặc dù nghe có vẻ giống nhau, nhưng “varietal” không có nghĩa là “variety” (giống nho). Rượu vang đơn giống là loại rượu được làm từ một giống nho duy nhất và mang tên của giống nho đó.

Để được coi là rượu vang đơn giống, nó phải chứa ít nhất 85% giống nho được ghi trên nhãn (75% ở Mỹ). Ngược lại, một loại rượu vang pha trộn (blended) thì khác.rượu vang pha trộnLà loại rượu vang có chứa hỗn hợp hai hoặc nhiều giống nho khác nhau.

Rượu vang theo giống nho là một sự phát triển tương đối gần đây trong lịch sử sản xuất rượu vang. Cho đến thế kỷ 20, các nhà sản xuất rượu vang không chú trọng đến đặc điểm của giống nho, mà thay vào đó tập trung vào vùng trồng hoặc kỹ thuật sản xuất rượu.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất rượu vang ở Tân Thế giới đã chuyển từ việc ghi nhãn theo vùng trồng, vốn có thể gây nhầm lẫn, sang hệ thống rượu vang theo giống nho để việc mua rượu trở nên dễ dàng hơn.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại rượu vang đơn giống, lịch sử, quy định và sự tương đồng giữa chúng với khái niệm terroir (đặc điểm thổ nhưỡng).

2 Giống nho và các loại giống nho: Sự khác biệt là gì?

Các thuật ngữ “giống” và “loại” thường được sử dụng thay thế cho nhau, nhưng chúng không có nghĩa giống nhau. Giống nho dùng để chỉ loại nho cụ thể được sử dụng trong quá trình sản xuất rượu vang. Trên toàn thế giới hiện có hơn một nghìn giống nho được dùng để làm rượu vang.

Ngược lại, rượu vang đơn giống là loại rượu được dán nhãn và tiếp thị dựa trên giống nho chủ đạo được sử dụng trong quá trình sản xuất, nhấn mạnh đặc tính của nho và thể hiện hương vị cũng như mùi thơm đặc trưng mà giống nho đó mang lại cho rượu.

Ví dụ, một chai rượu có nhãn “Pinot Noir” là một loại rượu vang đơn giống, chủ yếu được làm từ nho Pinot Noir. Rượu vang Pinot Noir đơn giống nổi tiếng với hương thơm của trái cây đỏ, hoa và gia vị.

Một ví dụ độc đáo hơn có thể là rượu vang Viognier, một loại rượu vang được làm chủ yếu từ nho Viognier. Giống nho này có nguồn gốc từ thung lũng Rhône ở Pháp và nổi tiếng với hương thơm hoa và mơ, thường kèm theo một chút gia vị.

Ngược lại, Château Mouton-Rothschild là một loại rượu vang nổi tiếng không được phân loại theo một giống nho cụ thể nào, đến từ Bordeaux, Pháp.

Không giống như các loại rượu vang phân loại theo giống nho, loại rượu này được dán nhãn theo tên điền trang và vùng sản xuất Pauillac, chứ không phải theo giống nho được sử dụng trong hỗn hợp.

Rượu vang Château Mouton-Rothschild được làm từ nhiều giống nho bản địa của vùng Bordeaux, bao gồm Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc và Petit Verdot.

Tỷ lệ chính xác của các giống nho thay đổi hàng năm tùy thuộc vào đặc điểm của từng niên vụ, nhưng Cabernet Sauvignon thường chiếm ưu thế. Mặc dù không có nhãn ghi rõ từng giống nho cụ thể, những người sành rượu có kinh nghiệm vẫn có thể nhận biết được các giống nho đặc trưng của vùng, ngay cả khi họ không biết chính xác thành phần của từng loại.

3. Lịch sử các giống nho làm rượu vang

Rượu vang đơn giống là một khái niệm tương đối mới trong lịch sử lâu đời của ngành rượu vang. Trong nhiều thế kỷ, rượu vang của Thế giới cũ được biết đến và phân loại theo vùng xuất xứ hơn là theo giống nho được sử dụng.

Tuy nhiên, giữa thế kỷ 20 đã chứng kiến sự thay đổi trong quan điểm này, chủ yếu do các nhà sản xuất rượu vang ở các vùng thuộc Tân Thế giới như California, Úc và Nam Phi dẫn đầu. Những nhà sản xuất này bắt đầu dán nhãn rượu theo giống nho để phân biệt sản phẩm của họ trong một thị trường toàn cầu ngày càng phát triển.

Hãng rượu vang tiên phong Robert Mondavi ở California là một trong những đơn vị đầu tiên ủng hộ phương pháp này.

Mondavi bắt đầu dán nhãn rượu vang bằng tên giống nho vào những năm 1960, một khái niệm mang tính cách mạng vào thời điểm đó. Ví dụ, thay vì nhãn “rượu vang đỏ” chung chung, trên chai sẽ ghi “Cabernet Sauvignon” hoặc “Merlot”.

Tương tự, tại Úc, Penfolds Grange đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc ghi nhãn theo giống nho. Penfolds Grange, chủ yếu được làm từ nho Shiraz, đã nâng cao vị thế của rượu vang Úc và mang lại sự công nhận toàn cầu về tiềm năng của rượu vang được sản xuất từ nho Shiraz.

Cách tiếp cận mới này nhanh chóng được người tiêu dùng đón nhận, bởi họ thấy việc lựa chọn rượu vang dựa trên các giống nho quen thuộc dễ dàng hơn so với việc dựa vào những tên vùng miền khó hiểu.

Sự thành công của việc ghi nhãn theo giống nho ở Tân Thế giới đã dẫn đến việc áp dụng phương pháp này tại nhiều vùng thuộc Cựu Thế giới, tạo nên một xu hướng toàn cầu hướng tới rượu vang theo giống nho, và xu hướng này vẫn tiếp tục cho đến ngày nay.

Rượu vang làm từ một giống nho cụ thể được quản lý như thế nào?

Rượu vang đơn giống được điều chỉnh bởi các luật lệ và truyền thống khác nhau giữa các vùng. Tại Pháp, hệ thống Appellation d’Origine Contrôlée (AOC) quản lý việc sản xuất rượu vang.

Mặc dù hệ thống AOC chú trọng nhiều hơn đến vùng sản xuất hơn là giống nho, nhưng nó cũng quy định việc sử dụng nhãn ghi tên giống nho trên các loại rượu vang đơn giống.

Rượu vang được dán nhãn ghi rõ giống nho, ví dụ như “Chardonnay”, phải chứa ít nhất 85% nho Chardonnay. Tuy nhiên, việc ghi nhãn theo giống nho phổ biến hơn ở các loại rượu Vin de Pays (rượu vang địa phương), một phân loại thấp hơn AOC, nhằm phục vụ người tiêu dùng quốc tế vốn quen thuộc hơn với các giống nho.

Tại Hoa Kỳ, Cục Thuế và Thương mại Rượu và Thuốc lá (TTB) quản lý việc sản xuất rượu vang. Để một loại rượu vang được dán nhãn là rượu vang đơn giống, nó phải chứa ít nhất 75% giống nho được ghi trên nhãn.

Yêu cầu này tăng lên 85% đối với rượu vang từ Oregon, cho thấy các quy định có thể khác nhau ngay cả trong cùng một quốc gia.

Giống nho làm rượu vang so với thổ nhưỡng

Thế giới rượu vang thường được chia thành hai trường phái: một bên ưu tiên giống nho và rượu vang đơn giống, bên còn lại nhấn mạnh đến vùng trồng nho, hay còn gọi là thổ nhưỡng.

Khái niệm terroir (đặc điểm thổ nhưỡng) ăn sâu vào truyền thống sản xuất rượu vang của Pháp. Terroir là tập hợp các điều kiện địa phương nơi trồng một giống nho cụ thể, bao gồm đất đai, khí hậu, độ cao, và thậm chí cả quần thể nấm men bản địa ảnh hưởng đến quá trình lên men.

Các nhà sản xuất rượu vang Pháp tin rằng những yếu tố này mang lại cho rượu vang hương vị và đặc tính độc đáo, không thể sao chép ở nơi khác.

Ví dụ, vùng Burgundy với giống nho Pinot Noir trồng tại Côte de Nuits, nơi có đất giàu đá vôi và khí hậu mát mẻ, tạo ra những loại rượu vang thanh lịch, phức tạp và khác biệt rõ rệt so với Pinot Noir trồng ở những vùng khác.

Cùng một giống nho, nhưng khi được trồng ở các vườn nho khác nhau trong vùng Burgundy, có thể cho ra những loại rượu vang rất khác nhau, dẫn đến hệ thống phân loại phức tạp của vùng này.

Ngược lại, ở những vùng như California và Úc, trọng tâm thường đặt vào chính giống nho. Các nhà sản xuất rượu vang tin rằng giống nho là yếu tố quyết định chính đến hương vị của rượu, trong khi thổ nhưỡng đóng vai trò hỗ trợ.

Một chai Cabernet Sauvignon từ thung lũng Napa, với cấu trúc đầy đặn và hương vị trái cây phong phú, thể hiện rõ đặc tính của giống nho, dù khí hậu ấm áp và thổ nhưỡng đa dạng của vùng cũng góp phần không nhỏ vào hương vị cuối cùng.

Không có cách tiếp cận nào vượt trội hoàn toàn so với cách còn lại. Cả hai đều có thể tạo ra những loại rượu vang xuất sắc.

Nhiều nhà sản xuất rượu vang ngày nay tìm kiếm sự cân bằng giữa hai yếu tố này, nhằm thể hiện phẩm chất độc đáo của giống nho đồng thời làm nổi bật đặc điểm riêng của thổ nhưỡng nơi trồng nho.

4. Các giống nho được sử dụng để làm rượu vang đơn giống

Rượu Cabernet Sauvignon

Cabernet Sauvignon là một trong những giống nho làm rượu vang đỏ phổ biến nhất thế giới, nổi tiếng với hương vị đậm đà và phức tạp. Có nguồn gốc từ vùng Bordeaux của Pháp, ngày nay giống nho này được trồng rộng rãi trên toàn cầu, với những ví dụ nổi bật từ Napa Valley ở Mỹ và Coonawarra ở Úc.

Rượu vang Cabernet Sauvignon thường có tannin mạnh mẽ cùng hương vị của quả lý chua đen, mận và gia vị, và quá trình ủ lâu năm thường mang đến thêm hương gỗ tuyết tùng và vani.

Rượu vang Merlot

Merlot là một giống nho đỏ khác có nguồn gốc từ Bordeaux. So với Cabernet Sauvignon, Merlot mềm mại và tròn vị hơn, với hàm lượng tannin thấp hơn và kết cấu mượt mà. Rượu vang Merlot thường mang hương vị của trái cây đỏ và đen chín mọng như anh đào và mâm xôi, kèm theo một chút hương sô cô la và thảo mộc.

Pinot Noir

Pinot Noir là một giống nho đỏ có nguồn gốc từ vùng Burgundy, Pháp. Loại rượu này nổi tiếng với hương vị tinh tế, nhiều sắc thái, cấu trúc nhẹ và tannin mềm mại hơn so với nhiều loại rượu vang đỏ khác. Hương vị Pinot Noir có thể thay đổi từ trái cây đỏ như dâu tây và mâm xôi ở vùng khí hậu mát mẻ đến trái cây sẫm màu và gia vị ở vùng khí hậu ấm hơn.

Syrah/Shiraz

Syrah, được biết đến với tên Shiraz ở Úc và Nam Phi, là một loại rượu vang đỏ đậm đà, có cấu trúc đầy đặn, hàm lượng tannin cao và hương vị nồng nàn. Rượu thường thể hiện hương trái cây sẫm màu như mâm xôi và việt quất, đi kèm các nốt hương cay nồng. Phong cách Syrah có thể rất đa dạng, từ sự thanh lịch của Thế giới cũ đến sự phong phú, mạnh mẽ của Thế giới mới.

Rượu Chardonnay

Chardonnay là một giống nho trắng rất linh hoạt và dễ thích nghi. Rượu vang Chardonnay có thể mang nhiều phong cách, từ tươi mát và giàu khoáng chất ở vùng khí hậu mát mẻ (như Chablis ở Pháp) đến đậm đà, béo ngậy và có ảnh hưởng của gỗ sồi ở các vùng ấm áp hơn (như California). Hương vị trải dài từ táo xanh, cam quýt đến trái cây nhiệt đới, vani và mật ong.

Rượu vang trắng Sauvignon Blanc

Sauvignon Blanc là một giống nho trắng nổi tiếng với độ axit cao, hương vị tươi mát và hương thơm đặc trưng. Rượu vang Sauvignon Blanc thường mang hương vị táo xanh, lê và lý chua, cùng với các nốt hương thảo mộc như cỏ tươi và ớt chuông. Các vùng sản xuất nổi tiếng bao gồm thung lũng Loire ở Pháp và Marlborough ở New Zealand.

Riesling

Riesling là một giống nho trắng có nguồn gốc từ vùng Rhine của Đức. Giống nho này được đánh giá cao nhờ hương thơm hoa cỏ và độ axit cao, cân bằng với lượng đường dư. Tùy thuộc vào vùng và phong cách sản xuất, Riesling có thể rất khô, hơi ngọt hoặc ngọt, với hương vị trải dài từ táo xanh, chanh đến đào và mật ong.

Pinot Grigio/Pinot Gris

Pinot Grigio, hay còn gọi là Pinot Gris, là một loại rượu vang trắng có hai phong cách chính. Phong cách Ý (Pinot Grigio) thường nhẹ, giòn và tươi mát, với hương vị táo xanh, lê và cam quýt. Phong cách Pháp (Pinot Gris, đặc biệt là từ vùng Alsace) có xu hướng đậm đà và phong phú hơn, với hương vị trái cây nhiệt đới chín mọng và mật ong.

RUOUVN.com mang đến cho khách hàng vang Varietal chất lượng cao.. Gọi 0946680186 để đặt hàng.