Umbria

Vùng Umbria, hay “Umbria” trong tiếng Ý, là một vùng rượu vang nhỏ ở miền trung nước Ý, giáp với Tuscany ở phía Tây và Đông Bắc, Marche ở phía đông và Lazio ở phía tây nam. Được mệnh danh là “trái tim xanh của nước Ý”, đây là vùng bán đảo duy nhất trong cả nước không có tiếp giáp trực tiếp với biển.

Giới thiệu rượu vang Umbria

Perugia, bao gồm cả Assisi, là một trong những thành phố được du khách ghé thăm nhiều nhất ở Ý. Nơi đây tự hào sở hữu di sản văn hóa và lịch sử phong phú, điều đã giúp thành phố được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2000. Đây là nơi sinh của Thánh Phanxicô và Thánh Chiara, biến Assisi trở thành trung tâm tôn giáo chính của vùng.

Thành phố khá hiện đại, với tháp Palazzo Vecchio, nơi đặt Bảo tàng Thanh niên, các văn phòng Tòa thị chính và Hội trường Năm trăm. Thành phố cũng lưu giữ những di tích từ quá khứ, như Nhà thờ San Salvatore và các nhà thờ La Mã.

Du khách đến tỉnh này thường không quên ghé thăm Thác Marmore, nằm cách trung tâm thành phố vài km, và tất nhiên là Cascata delle Marmore, thác nước nhân tạo tạo nên một cảnh tượng tuyệt đẹp với dòng nước ào ạt và ánh sáng lung linh.

Khí hậu rượu vang vùng Umbria

Những ngọn đồi, chiếm 70,7% diện tích khu vực, được hưởng lợi từ ánh nắng mặt trời dồi dào và hệ thống thủy văn tự nhiên cung cấp đủ độ ẩm cho đất, đặc biệt là ở Torgiano và Colli Martani.

Khí hậu ở đây là khí hậu lục địa, với mùa đông lạnh và mùa hè nóng. Lượng mưa đáng kể tập trung gần dãy núi Apennine. Tuy nhiên, nhìn chung Umbria có khí hậu dễ chịu nhờ thảm thực vật tươi tốt.

Thổ nhưỡng Umbria

Đất đá vôi ở vùng đồi núi rất có lợi cho việc sản xuất rượu vang trắng. Đất sét cũng được tìm thấy ở các vùng trồng nho đỏ như Torgiano và Montefalco. Tại Montefalco, các giống nho đỏ như Sagrantino phát triển mạnh trên đất cát phiến.

Một chút về lịch sử…

Nguồn gốc của nghề trồng nho ở Umbria bắt nguồn từ thời kỳ văn minh Etruscan và La Mã. Người Etruscan là những người đầu tiên trồng nho ở Umbria và từ thời cổ đại, họ đã cùng chia sẻ vùng đất này, nơi con sông Tiber chảy qua.

Sau khi bị người La Mã chinh phục, hai dân tộc này đã hình thành một thực thể mạnh mẽ và bổ trợ cho nhau, đặc biệt là trong việc trồng nho, cùng chia sẻ khả năng tìm kiếm đất đai màu mỡ trên những ngọn đồi xanh tươi.

Vào thời đó, các tác giả vĩ đại như Pliny Già và Martial đã ca ngợi phẩm chất của rượu vang Umbria trong các tác phẩm của họ. Kể từ đó, vùng này đã trải qua những thời kỳ thịnh vượng và thành công, đặc biệt là vào những năm 1960 khi nghề trồng nho phát triển mạnh.

Các vùng trồng nho ở Umbria

Vườn nho Umbria chủ yếu nằm ở phía tây của khu vực, với Perugia, Assisi và Orvieto là những thành phố lớn, do đó bao gồm nhiều vùng sản xuất rượu vang.

Vùng trồng nho đầu tiên nằm xung quanh thị trấn thời trung cổ Torgiano, phía nam Perugia. Đây là vùng đầu tiên ở Umbria nhận được chứng nhận DOC năm 1968 và DOCG năm 1990. Vùng này nhanh chóng đạt được thành công trên toàn thế giới nhờ nhà sản xuất Giorgio Lungarotti và vợ ông, Maria Grazia, những người đã biến Umbria thành một vùng sản xuất rượu vang thực thụ.

Họ cũng thành lập hai trong số những bảo tàng quan trọng nhất của vùng: Bảo tàng Rượu vang và Bảo tàng Dầu ô liu. Khi nhắc đến Torgiano, người ta thường nói đến rượu Torgiano Rosso Riserva nổi tiếng, loại rượu DOCG duy nhất trong vùng, được sản xuất từ nho Sangiovese và Canaiolo Nero. Đây được coi là một cột mốc quan trọng của ngành rượu vang địa phương, góp phần thể hiện tiềm năng của rượu vang Umbria.

Việc sản xuất rượu vang DOC Torgiano rất đa dạng: trắng, đỏ, hồng và sủi bọt. Rượu vang trắng chứa 50–70% nho Trebbiano Toscano; phần còn lại được làm từ Grechetto và các giống nho trắng địa phương khác.

Rượu vang đỏ và hồng chứa 50% nho Sangiovese và Canaiolo Nero. Rượu vang sủi bọt được làm từ Chardonnay và Pinot Noir, có thể bổ sung một tỷ lệ nhỏ các giống nho trắng địa phương khác.

Với diện tích 250 ha đồi núi, Torgiano luôn là vùng đất lý tưởng cho việc trồng nho nhờ đất giàu sét, cát và đá sỏi. Rượu vang thu được có cấu trúc tốt, giàu khoáng chất và nồng độ cồn cao.

Vùng rượu vang thứ hai là Montefalco, còn được gọi là “Ban công của Umbria” hay “Lan can của Umbria” do vị trí nằm trên cao. Thị trấn nhỏ phía đông Perugia này ngự trị trên một mũi đất như một con chim ưng (“falco” trong tiếng Ý) đang canh giữ con mồi.

Từ thung lũng, Montefalco hiện ra với khung cảnh tráng lệ của dãy núi Martani, dãy Apennines, Spoleto, Trevi, Spello và Assisi. Giống như Torgiano, Montefalco cũng có các phân loại DOC và DOCG. Vùng này ngày càng nổi tiếng nhờ rượu vang đỏ Sagrantino di Montefalco. Năm 1992, loại rượu này đã đạt chứng nhận DOCG.

Trước đây, Sagrantino chủ yếu được sản xuất theo kiểu passito, tức là rượu ngọt và mạnh dùng trong các lễ hội Phục Sinh. Ngày nay, phiên bản khô mới là loại thu hút sự quan tâm lớn nhất, nhờ công trình nghiên cứu của Arnaldo Caprai và con trai ông, Marco.

Montefalco cũng sản xuất rượu vang DOC trắng và đỏ: Bianco Montefalco làm từ Grechetto và Trebbiano Toscano; Montefalco Rosso làm từ Sangiovese và Sagrantino, có cả phiên bản Riserva.

Vùng rượu vang thứ ba là Orvieto, nằm trên đỉnh một ngọn đồi đá núi lửa. Từ thời Etruscan, các hầm rượu đã được khắc vào đá để ủ rượu.

Rượu vang trắng Orvieto từng được các giáo hoàng và văn nhân ca ngợi, đặc biệt là Giáo hoàng Gregory XVI. Sau một giai đoạn sản xuất hàng loạt làm giảm chất lượng, ngày nay các nhà sản xuất đã quay trở lại với rượu vang chất lượng cao.

Orvieto nổi tiếng với rượu vang trắng từ Trebbiano Toscano (Procanico), Verdello, Grechetto và Malvasia Toscana, với các phiên bản Classico, Superiore và Classico Superiore.

Rượu vang đỏ DOC tại đây, như Rosso Orvietano DOC, được sản xuất từ các giống nho Sangiovese, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Pinot Noir, Ciliegiolo, Canaiolo Nero và Aleatico.

Vùng rượu vang Ý lớn thứ tư của Umbria nằm quanh hồ Trasimeno, phía tây Perugia, với những ngọn đồi thoai thoải lý tưởng cho trồng nho. Khu vực Colli del Trasimeno được công nhận DOC và sử dụng nhiều giống nho trắng và đỏ. Grechetto là giống nho trắng đơn giống đặc trưng của vùng, trong khi các giống nho đỏ bao gồm Sangiovese, Ciliegiolo, Cabernet Sauvignon, Merlot và Gamay.

Nhiều vùng sản xuất khác cũng rất đáng chú ý: Colli Amerini, Colli Martani, Lago di Corbara, Colli Altotiberini, Assisi và Colli Perugini DOC, mỗi vùng đều mang đặc trưng riêng về giống nho và phong cách rượu vang.

Nếu bạn là người đam mê rượu vang, đừng ngần ngại khám phá Umbria – nơi lịch sử của cây nho và rượu vang được thể hiện sinh động trong bảo tàng do Giorgio Lungarotti và Maria Grazia điều hành ở Torgiano.

Một chuyến đi đến Umbria cũng là dịp tản bộ dọc các con sông và hồ Trasimeno, khám phá những thị trấn thời trung cổ và đắm mình trong vẻ đẹp quyến rũ của những ngọn đồi hoang sơ phía đông vùng. Cùng bạn bè, hãy đến Assisi và thưởng thức một ly Sagrantino Passito.